تبليغاتX
زن متولد ماکو 3

شبه جمله :

 

وقتی می خواهیم حالتهای درونی و روحی خودمان مانند شادی و غم و درد و افسوس و .... را به زبان بیاوریم از کلمه هائی مثل کاش ، به به ، آه ، دریغ و ... استفاده می کنیم . به این کلمه ها شبه جمله یا صوت می گوئیم . این کلمه ها معنائی مانند جمله دارند .

مانند :

آه مثل این است که می گوئیم ، درد می کشم .

به به مثل این است که می گوئیم ، چه خوب است .

افرین ، مثل این است که می گوئیم ، تو را تحسین می کنم .

به این کلمات صوت هم می گوئیم ، چون مثل اینکه از شدت ناراحتی یا خوشحالی یا درد ، صدائی از حلق و دهان خود درمی آوریم . مانند : آه ! آخ ! وای !

 ....

اقسام شبه جمله 

 

شبه جمله ها را از جهت معنی به انواعی تقسیم می کنند .

1 – شبه جمله امید و آرزو و دعا :

کاشکی ، کاش ، ای کاش ، آمین ، ان شاءالله ، الهی

ای کاش می توانستیم با هم مهربان باشیم .

کاشکی دلی پریشان نمی شد .

الهی غم نبینی .

ان شاء الله که خوبی .

2 – شبه جمله تشویق و تحسین

آفرین ، بارک الله ، مرحبا ، احسنت ، ماشاءالله ،خوشا ، به به

آفرین کارت خیلی خوب بود .

بارک الله به این بچه خوب

به به چقدر زیبائی!

3 – شبه جمله درد و تاسف

آه ، درد ، دریغا ، دریغ ، دریغ و درد ، ای داد ، داد ، فریاد ، واویلا ، فغان ، وای ، افسوس

افسوس که نامه جوانی طی شد .

آه که این درد مرا می کشد .

4 – شبه جمله تعجب

به ، وه ، اوه ، عجب ، چه عجب ، عجبا ، شگفتا

عجب حکایتی !

چه عجب یاد ما کردی !

5 – شبه جمله تنبیه و پرهیز

امان ، الامان ، مبادا ، زنهار ، زینهار ، هان

مبادا حرف او را گوش کنی  

زنهار از رفیق بد زنهار

هان ای پسر عزیز دلبند

6 – شبه جمله امر

خفه ، خاموش ، ساکت ، یالله ، بسم الله

یالله از جابت تکان بخور

7 – شبه جمله احترام و قبول

چشم ، به چشم ، ای بچشم ، بله قربان

چشم می آیم .

بله قربان ( اطاعت می کنم )

8 – شبه جمله جواب و تصدیق

بله ، آری ، ای ، ای والله

البته که می آیم .

 

+ نوشته شده توسط شهربانو در شنبه بیست و ششم خرداد 1386 و ساعت 17:47 |

اقسام قید از جهت معنی

 

قیدها را از این جهت که معنی آنها مربوط به چه امری باشد نیز به دسته هایی تقسیم می کنند و برای هر دسته عنوانی قرار می دهند .

قید از جهت معنی اقسام گوناگونی دارد :

 

1 – قید زمان : قیدی است که معنی آن به زمان مربوط می شود و یا اوقات فعل را بیان می کند .

مانند :

شب باران آمد . گئجه یاغیش یاغدی .

بعضی وقتها باران می بارد . هردن یاغیش یاغیر .

گئجه ، هردن ، دونه ن ، بوگون ، ساباح

 

2 – قید مکان : قیدی که معنی آن به مکان مربوط می شود قید مکان نام دارد .

مانند :

حسن اینجا نشسته بود و احمد آنجا .

حسن بوردا اوتورموشدو و احمد اوردا

بورا ، اورا ، ساغ ، سول ، آشاغی

 

3 – قید مقدار : قیدی که معنی آن به اندازه و مقدار مربوط می شود قید مقدار نام دارد .

مانند :

دیشب باران کم کم می آمد اما امروز زیاد بارید .

دونن یاغیش یاواش یاواش یاغیردی آمان بوگون چوخ یاغدی .

چوخ ، آز ، بیرخیردا ، بول  

 

4 – قید کیفیت : قیدی که معنی آن به کیفیت مربوط می شود قید کیفیت نام دارد .

مانند :

احمد خوب کار می کند . احمد یاخشی ایشلیر .

احمد به آرامی کار می کند . احمد یاواش ایشلیر .

یاخشی ، یاواش

 

5 – قید حالت : حالت فاعل یا مفعول را در حین انجام دادن یا انجام گرفتن کار بیان می کند .

مانند :

مرد مجروح افتان و خیزان  ( حالت فاعل ) خود را به پشت درخت رسانید . یارالی کیشی آشا آشا اؤزونو آغاجین دالیسینا یئتیردی .

کودک را گریان ( حالت مفعول ) دیدم . اوشاغی آغلییاراق گؤردوم .  

 

6 – قید تاسف : قیدی که تاسف گوینده را از وقوع فعل یا از واقع نشدن آن بیان می کند قید تاسف نام دارد .

افسوس که نامه جوانی طی شد .

حیف که نتوانستم شما را ببینم .

 

7 – قید تعجب : قیدی که تجب را می رساند قید تعجب است .

مانند : عجبا ! عمر آدمی زود به پایان می رسد .

واخسئی ! یوخ بابا ! دوغوردان ! پیی ! 

 

8 – قید تصدیق و تاکید :  قیدی که تاکید و تصدیق را می رساند قید تاکید است .

البته ، صد در صدر ، حتما

البته ، یوزه یوز ، حتما

 

9 – قید پرسش

مانند :

چگونه این کار را انجام دادی ؟

نئجه؟  ، نییه ؟

 

10 – قید شک و تردید

مانند :

شاید فردا بروم .

دییه سن ، ائله بیل ، بلکی ده

 

+ نوشته شده توسط شهربانو در یکشنبه بیستم خرداد 1386 و ساعت 14:4 |

قید ساده – قید مرکب

 

قید ساده : قیدی است که فقط از یک واژک ( کوچکترین جزئ معنی دار زبان ) ساخته شده است

مانند :

هرگز ، هنوز ( قدهای مختص )

خوب ، روز ، شب ، مگر ( قید مشترک )

قید مرکب : قیدی است که از دو یا چند واژه و یا واژک ساخته شده اشت . قید مرکب را می توانیم به جز های معنی دار تقسیم کنیم .

مانند :

هر روز ، مردانه ، در جمله های زیر

من هر روز سر کار می روم . ( هر + روز )

سربازان شجاعانه مقاومت کردند . ( شجاع + انه )

....

بعضی از پسوندها وقتی به آخر صفت یا اسم اضافه می شوند قید می سازند . ( انه – و – کی )

شجاعانه ، دلیرانه ، کنجکاوانه ، مخلصانه  ، خوشبختانه ، متاسفانه ، شبانه ، دزدکی ، یواشکی ، طفلکی ، زورکی

+ نوشته شده توسط شهربانو در یکشنبه سیزدهم خرداد 1386 و ساعت 13:14 |

قید مشترک

 

قید مشترک : بعضی از اسمها و صفتها و کلمه های دیگر گاهی در جمله نقش قیدی پیدا می کنند . به این قیدها ، قید مشترک می گوئیم . پس می توانیم بگوئیم که قید مشترک در واقع قید نیست .

مانند :

1 - احمد شب به خانه برگشت .

شب ، اسم است اما در این جمله قید واقع شده است .

احمد گئجه گلدی .

2 – علی خوب می نویسد .

خوب ، صفت است . اما در این جمله قید شده است .

حسن یاخشی یازیر .

3 – کی به خانه می آیی ؟

کی ، ضمیر پرسشی است . اما در اینجا قید شده است .

نه واخت ائوه گله جه کسن ؟

4 – مگر مسئله را حل نکرده ای ؟

مگر ، حرف است . اما در اینجا قید شده است .

به یم مسئله نی کؤزمه دین ؟

 

+ نوشته شده توسط شهربانو در دوشنبه هفتم خرداد 1386 و ساعت 23:53 |

پسوند داش در ترکی آذربایجانی  :

 

داش به معنی سنگ است . اما وقتی به آخر اسم می پیوندد نقش پسوندی پیدا می کند و معنی اش عوض می شود .

مثال :

وطنداش = وطن + داش ( هموطن )

دیلداش = دیل + داش ( همزبان )

سویداش = سوی + داش ( هم تبار )

سیرداش = سیر + داش ( همراز )

یورتداش = یورت + داش ( هموطن ، همشهری )

قارداش ، قارین داش = قارین = داش ( برادر ، خواهر ) دو نفر که از شکم یک مادر زاده شده اند .

چاغداش = چاغ + داش ( همزمان )

 

+ نوشته شده توسط شهربانو در شنبه پنجم خرداد 1386 و ساعت 11:45 |
Click here to join Forough
با فروغ هم‌راه شويد