معنی و کاربرد بعضی از حروف اضافه ( 2 )

معنی و کاربرد بعضی از حروف اضافه ( 2 )

 

حرف اضافه بر

حرف اضافه بر بیشتر در موارد زیر به کار می رود :

1 – قرار داشتن چیزی را بر بالا یا روی چیزی نشان می دهد .

مانند :

او کلاهش را بر سر گذاشت و بیرون رفت .

او بؤرکونو باشینا قویدو و ائشییه چیخدی .

2 – در معنی لازم وواجب بودن امری به کار می رود .

مانند :

بر شماست که از حق خود دفاع کنید .

 ...

حرف اضافه برای

برای بیشتر در موارد زیر به کار می رود :

1 – به معنی

برای : به منظور ، به سبب ، به جهت

مانند :

برای دیدن شما آمدم .

سیزی گؤرمه ک اوچون گلدیم .

2 – به معنی « از بهر »

مانند :

چیزی برایم باقی نمانده است .

.....

حرف اضافه  به

به بیشتر در این موارد به کار می رود :

1 – برای نشان دادن انتها و پایان عملی در مکان و جز آنها .

مانند :

از تهران به مشهد با اتوبوس رفتم . ( کار رفتن در شهر مشهد انجام گرفته و تمام شده است .)

تهراندان مشهده اتوبوسنان گئتدیم .

2 – برای سوگند :

مانند :

به خدا من او را ندیدم .

3 – برای نشان دادن مقابل بودن دو چیز.

مانند :

این پارچه را متری به صد تومان خریدم .

4 – به معنی « نسبت به » ، « در حق »

مانند :

شما به من لطف دارید .

5 – برای نشان دادن ظرفیت .

مانند :

به اتاق وارد شد .

....................

حرف اضافه بی

بی برای نفی و سلب به کار می رود ک

مانند :

روزها بی سر و صدا سپری شد .

...

حرف اضافه تا

تا ، وقتی حرف اضافه است که انتها و پایان چیزی را در زمان و مکان می رساند .

مانند :

از خانه تا مدرسه پیاده رفتم .

ائودن مدرسه یه ایاقدا گئتدیم .

تا هفته آینده کارم تمام می شود .

گلن هفته یه ایشیم قورتولاجاق .

.......

حرف اضافه جز

جز برای استثنا و به معنی « غیر » و « الا » و « مگر » به کار می رود .

مانند :

جز مدیر مدرسه کسی حالم را نپرسید .

.......

حرف اضافه چون

چون وقتی حرف اضافه است که به معنی « مانند » و « مثل » باشد .

مانند :

شیری چون او ندیدم .

 .....

حرف  ضافه در

در ، در بیشتر موارد به کار می رود .

1 – برای نشان دادن ظرفیت ک

مانند :

آش رشته را در کاسه ریختم .

قورود اشینی کاسایا ترکدوم .

2 – به معنب « در خصوص » ، « در باره » ، « در موضوع »

نظر شما در این موضوع چیست ؟

.....

حرف اضافه مانند

مانند ، برای نشان دادن شباهت و به معنی « مثل » و « چون » به کار می رود .

مانند :

اشکش مانند سیل روان بود .

گؤز یاشی سئل کیمی آخیردی .

......

حرف اضافه مگر

مگر ، برای استثنا و به معنی « جز » و « غیر از » به کار می رود .

مانند :

همه خوابیدند مگر من که تا صبح بیدار ماندم .

هامی یاتدی مندن سووای کی سحره جاق اویاق قالدیم .

 

معنی و کاربرد بعضی از حروف اضافه ( 1 )

 

معنی و کاربرد بعضی از حروف اضافه ساده - 1

 

حرف اضافه از 

از بیشتر در موارد زیر به کار می رود :

1 – در زمان و مکان و جز آنها معنی آغاز یا شروع می دهد .

مانند :

از صبح راه افتادیم و هنوز داریم می رویم .

سحرچاغیندان یولا دوشموشوخ و هله ده گئدیریک .

از تبریز به طرف تهران در حرکتیم .

تبریزدن تهرانا گئدیریک ( یولدییوخ )

2 – برای بیان علت و سبب

مانند :

از کرده خویشتن پشیمانم .

گؤردویوم ایش دن پئشمانام .

3 – برای بیان جنس چیزی

مانند :

پیراهنی از حریر

حریردن کؤینه ک

4 – به معنی « اثر » ، « نوشته » ، « ساخته »

تابلو تالار از کمال الملک است .

تالارین تابلوسو کمال الملکدان  دیر .

5 – همراه صفت برتر

مانند :

بهتر از این نمی شود .

بوندان یاخجیسی اولماز .

 

 

حرف اضافه الا

الا به معنی « بجز » ، « مگر » است و برای استثنا به کار می رود .

مانند :

همه درها رنگ خورد الا این یکی که هنوز سفید است .

...

حرف اضافه الی

الی ، به معنی « تا » است و انتهای چیزی را در زمان و مکان و جز آن نشان می دهد .

مانند :

از تهران الی تبریز

...

حرف اضافه با

با بیشتر در موارد زیر به کار می رود .

1 – در معنی « همراه »

علی با محمود رفت . ( علی همراه محمود رفت )

علی ماحمید نان گئتدی ( علی ماحمیتین یانیندا گئتدی )

2 – به معنی « وسیله »یا « توسط »

با این ماشین نمی توان این همه بار را حمل کرد .

بو ماشیننان بو قدر یوکو آپارماق اولماز .

3 – به معنی « به یاری »

با  پروین کارها را تمام کردم .

پروین نه ن  ایشلری قورتاردیم .  

...

حرف اضافه

حرف اضافه

 

حرف اضافه حرفی است که کلمه یا گروهی را به فعل جمله یا صفت یا به اسمهای جمع م نظایر آنها نسبت می دهد و آنها را به آن وابسته می کند . کلمه یا گروهی که به فعل نسبت داده می شود « متتم » می گوئیم .

به جمله زیر توجه کنید :

 با اتوبوس از خانه به مدرسه رفتم .

اتوبوسو نان ائودن مدرسه یه گئتدیم .

در این جمله سه تا حرف اضافه وجود دارد . با ، از ، به که به ترتیب « اتوبوس » ، « خانه » ، « مدرسه » را به فعل « رفتم » نسبت داده یا به عبارت دیگر به آن مربوط ساخته و متمم قرار داده است .

با اتوبوس رفتم . ( اتوبوسونان گئتدیم . )

از خانه رفتم . ( ائودن گئتدیم )

به مدرسه رفتم .  ( مدرسه یه گئتدیم )

...

حروف اضافه که متمم خود را به کلمه غیر فعل نسبت می دهند ، مانند « از » در جمله یزر :

تهران از شیراز بزرگتر است .

تهران شیرازدان بؤیوکدور .

در این مثلا حرف اضافه « از » شیراز را به بزرگتر که صفت برتر است نسبت داده است .

 

حرف اضافه ساده ، حرف اضافه مرکب

 

حرف اضافه ساده از یک واژک ساخته شده است .

مانند :

از ، الا ، الی ، با ، بر ، برای ، بی ، با ، تا ، جز ، چون ، در ، غیر ، فرا ، مانند ، مثل ، مگر ، ماسه

حرف اضافه مرکب : از یک حرف اضافه ساده با کلمه های دیگر مانند اسم ، صفت و حرف ساخته می شوند .

مانند : « از برای » که از دو حرف اضافه ساده ساخته شده است .

« به مجرد » که از یک حرف اضافه ساده با یک صفت و یک حرف اضافه ( ب + مجرد + - ) ساخته شده است .