ایمک : بودن ، هستن
کاربرد فعل « ایمک » در ترکی آذربایجانی ، همانند فعل « بودن » در زبان فارسی است . مصدر ایمک به شکل « بودن » صرف نمی شود بلکه به شکل « هستم » صرف می شود .به مثالهای زیر دقت کنید :
...
من هستم ( ام )
تو هستی ( ی )
او هست ( ت )
ما هستیم ( یم )
شما هستید ( ید )
آنها هستند ( ند )
...
منم ( ام )
سن سن ( سن )
او دور ( دور )
بیزیک ( ایک )
سیز سیز ( سیز )
اولاردیلار ( دیلار )
...
من وارام - سن وارسان – او واردیر – بیز واریق – سیز وارسیز – اولار واردیلار
....
نفی فعل ایمک
فعل ایمک به کمک کلمه « دگیل » یا « دئییل » یا « ده ییل » نفی می شود .
مانند :
من نیستم : من دئییلم ، من دئگیلم ، من ده ییله م
تو نیستی : سن دئییل سن ، سن دئگیل سن ، سن ده ییل سن
او نیست : او دئییل ، او دئگیل ، او ده ییل
ما نیستیم : بیز دئییلیک ، بیز دئگیلیک ، بیز ده ییریک
شما نیستید : سیز دئییل سیز، سیز دئگیل سیز ، سیز ده ییل سیز
آنها نیستند : اولار دئییللر، اونلار دئگیل لر ، اولار ده ییل لر
....
نفی کلمه در ترکی آذربایجانی
در ترکی آذربایجانی بجز کلمه « دئگیل » و « یوخ » می توان با حروف اضافی زیر کلمه را نفی کرد :
مز ( گلمه زم : نمی آیم )
ماز ( اوخوماز : نمی خواند )
ما ( باخما : نگاه نکن )
م( آلمیرسیز : نمی گیرید )
مو ( دؤنمورسوز : برنمی گردید )
می ( آلمیرام : نمی گیرم )
مو ( دورمورام : برنمی خیزم )
.....
ادامه مثالها در اینجا
